Η Άγκυρα μετατοπίζει το επίκεντρο της εξωτερικής της πολιτικής

Τετάρτη, 6 Μαΐου 2020 - 22:32

Η Άγκυρα μετατοπίζει το επίκεντρο της εξωτερικής της πολιτικής

Τους τελευταίους μήνες η Άγκυρα έχει αποδεχθεί το γεγονός ότι δεν μπορεί να εκδιώξει τον Άσαντ από την εξουσία ή έστω να αποσπάσει εδάφη από την συριακή εθνική κυριαρχία, κάτι που θα της έδινε την δυνατότητα να προβάλει την ισχύ της στην Μέση Ανατολή. Για την Τουρκία αυτό που μένει να γίνει είναι να αποτρέψει τους Σύριους Κούρδους, κυρίως της οργάνωσης PΥD, να αποκαταστήσουν αυτοκυβερνητικές-αυτονομιστικές δομές στα βορειοανατολικά και βορειοδυτικά της Συρίας που κατάφεραν να καταστρέψουν τα τουρκικά στρατεύματα εισβολής το 2018 και 2019.

Η Άγκυρα ήδη έχει συμφωνήσει με την Μόσχα για την μη ανατροπή του Άσαντ καθώς και για την εδαφική ακεραιότητα της Συρίας, κάτι που επιβεβαιώθηκε στην συνάντηση των αρχηγών των συριακών και τουρκικών μυστικών υπηρεσιών στις 13 Ιανουαρίου 2020 στην Μόσχα.

Ο Ερντογάν από τον πόλεμο της Συρίας άντλησε οδυνηρά μαθήματα, τόσο από την πορεία όσο και από τα αποτελέσματα αυτού του πολέμου. Η «αραβική άνοιξη» που ήταν σχέδιο του σιωνιστικού ιμπεριαλισμού, σχέδιο το οποίο υποστήριξε σθεναρά ο Ερντογάν, δεν οδήγησε στην εξουσία κόμματα που είχαν ιδεολογική συγγένεια με το κυβερνών σουνιτικό κόμμα ΑΚΡ της Τουρκίας. Αντιθέτως οι αντίπαλοι της Άγκυρας, τα κοσμικά καθεστώτα Καίρου και Δαμασκού παραμένουν στην εξουσία και μάλιστα ενισχυμένα.

Το όνειρο να προβάλλει η Άγκυρα την ισχύ της μέσω των ισλαμοσυμμοριτών στην Μέση Ανατολή και να γίνει ηγετική δύναμη στην περιοχή τελείωσε, αυτό που κατάφερε ήταν να γίνουν οι Κούρδοι πολιτικοί και στρατιωτικοί παράγοντες, τουλάχιστον για όσο διάστημα είχαν την έμπρακτη υποστήριξη των ΗΠΑ.

Οι εξελίξεις αναγκάζουν την Άγκυρα να επιστρέψει στην πολιτική του status quo στην Μέση Ανατολή και ταυτόχρονα να ακολουθήσει πολύ σκληρή γραμμή προς την Ελλάδα και την Κύπρο. Η Άγκυρα παρά το μοτίβο αντιπαλότητας με την Μόσχα στο ζήτημα της Λιβύης, όπου οι δυο χώρες υποστηρίζουν αντίπαλα στρατόπεδα, παραμένει αφοσιωμένη στην συμμαχία με την Ρωσία καθώς αναγνωρίζει ότι μόνο αυτή η σύμπλευση θα ενισχύσει την θέση της έναντι των ΗΠΑ και της Ευρώπης.

Το ίδιο ισχύει για την Μόσχα, πέρα από όλες τις διμερείς συγκρούσεις. Η συνεργασία Μόσχας-Άγκυρας έχει καταστήσει τον Ερντογάν νόμιμο παίκτη στις ειρηνευτικές διαδικασίες της Λιβύης, παρά τα αντιθέτως λεγόμενα του υπουργείου Εξωτερικών της Ελλάδας, και οι δυο χώρες κερδίζουν το παιχνίδι στην Λιβύη εις βάρος των δυτικών παικτών.

Η Άγκυρα από το 2019 επί συνεχούς βάσης αμφισβητεί τα κυριαρχικά δικαιώματα Ελλάδας και Κύπρου στην ΑΟΖ της Ανατολικής Μεσογείου, ιδιαίτερα δε προβαίνει σε παράνομες διερευνητικές γεωτρήσεις με τουρκικά σκάφη στην ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας, χωρίς να εντυπωσιάζεται από την απειλή κυρώσεων των Βρυξελλών ή από το πάγωμα των ενταξιακών της διαπραγματεύσεων στην ΕΕ.

Στις επιχειρήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο η Τουρκία βασίζεται στο πολεμικό της ναυτικό, πολεμικά πλοία συνοδεύουν τα γεωτρητικά σκάφη και αναλαμβάνουν δράση εναντίον γεωτρητικών σκαφών άλλων χωρών. Τον Δεκέμβριο του 2019 το ισραηλινό ερευνητικό σκάφος Bat Galim, το οποίο εκτελούσε συμφωνημένη με την κυπριακή κυβέρνηση αποστολή έρευνας στην κυπριακή ΑΟΖ, αναγκάστηκε να αποχωρήσει όταν απειλήθηκε από τουρκικό πολεμικό πλοίο. Σημειωτέο ότι νατοϊκά πολεμικά πλοία που βρίσκονται στην περιοχή ουδόλως εμποδίζουν την τουρκική παρανομία και προκλητικότητα, απλώς την καταγράφουν, πιθανότατα στις γνωστές καλένδες.

Η Τουρκία έχει απομονωθεί διπλωματικά στην Μέση Ανατολή, παράλληλα το Δίκαιο της Θάλασσας και το Διεθνές Δίκαιο δεν λειτουργούν υπέρ των διεκδικήσεων της στην Ανατολική Μεσόγειο. Η διαφαινόμενη συνεργασία μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ και Αιγύπτου σε αυτό τον τομέα απειλεί τα σχέδια της Τουρκίας, η οποία είναι βέβαιο ότι θα προσπαθήσει να προβάλλει την στρατιωτική της παρουσία και διπλωματική πυγμή έναντι αυτών που θεωρεί αντιπάλους στην περιοχή. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η συμφωνία της Άγκυρας με την «νόμιμη» κυβέρνηση της Λιβύης για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ μεταξύ των δυο χωρών.

Η συμφωνία αυτή αν και παράνομη, διαθέτει τεράστια εκρηκτική δύναμη καθώς θέτει υπό αμφισβήτηση την ελληνική και κυπριακή ΑΟΖ, αλλά και το καθεστώς των ελληνικών νησιών, ιδίως της Κρήτης και του Καστελόριζου. Εκτός αυτού, σύμφωνα με την Άγκυρα η συμφωνία με την Λιβύη της επιτρέπει να έχει λόγο στον σχεδιαζόμενο αγωγό EastMed (Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ), τουτέστιν αυτός ο αγωγός μπορεί να υλοποιηθεί μόνο με την συγκατάθεση της. Μην μας εκπλήξει το γεγονός ότι σε αυτή την διεκδίκηση της Άγκυρας μπορούν να ευθυγραμμιστούν στο μέλλον το Ισραήλ, η Αίγυπτος, η Συρία, ο Λίβανος και η Λιβύη (του Χαφτάρ). Για να το επιτύχει αυτό η Τουρκία ήδη επισημαίνει σε όλα αυτά τα κράτη ότι θα δουν μια σημαντική διεύρυνση των δυνητικών ΑΟΖ τους, εφόσον ευθυγραμμιστούν με την θέση της.

Η Τουρκία μετά το φιάσκο της Μέσης Ανατολής είναι αποφασισμένη να διεκδικήσει τις θέσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο, σε αυτό βοηθάει η διαρκής υποχωρητικότητα της Ελλάδας τόσο στον διπλωματικό όσο και στον στρατιωτικό τομέα. Θα πρέπει δε να τονίσουμε το εξής. Η πολιτική του Ερντογάν στην Συρία/Μέση Ανατολή δεν είχε την πλήρη υποστήριξη του πολιτικού και στρατιωτικού κατεστημένου της Τουρκίας, κυρίως δεν είχε την υποστήριξη των Κεμαλιστών. Σε αντίθεση, η πολιτική και οι σχεδιασμοί του Ερντογάν στην Ανατολική Μεσόγειο έχουν τεράστια υποστήριξη στην στρατιωτική γραφειοκρατία της Τουρκίας.

Η Ελλάδα θα πρέπει να προετοιμαστεί για ταχεία ώθηση της τουρκικής εξωτερικής και στρατιωτικής πολιτικής κατά των συμφερόντων του Ελληνισμού στην περιοχή, η Τουρκία κλιμακώνοντας την ένταση μέχρι του «point of no return» δεν έχει να χάσει τίποτε ή πολύ λίγα.

Σημείωση: Η προπαγάνδα των αβέλτερων κυβερνητικών παλιάτσων περί καταδίωξης και «λοκάρισμα» τουρκικών μαχητικών στον ελληνικό εναέριο χώρο (από την δεκαετία του 1980 καταδιώκουμε και λοκάρουμε τουρκικά μαχητικά), αν δεν συνοδευτεί από συγκεκριμένη σκληρή πρακτική αντιμετώπισης, απλώς αποτελεί τροφή επιπέδου σανού για την απολιτίκ ελληνική κοινωνία.

Γ. Λιναρδής