Η Ισπανική γρίπη, ο κορωνοϊός και το “Κείον το νόμιμον”

Δευτέρα, 23 Μαρτίου 2020 - 10:05

Η Ισπανική γρίπη, ο κορωνοϊός και το “Κείον το νόμιμον”

Η πανδημία των ημερών μας σκοτώνει κυρίως ηλικιωμένους. Πόσο σχέση μπορεί να έχει αυτό με το αναμφισβήτητο γεγονός ότι μεγάλο πρόβλημα για τις οικονομίες των ανεπτυγμένων χωρών, που είναι κοινωνίες γερασμένες, είναι οι συντάξεις και τα έξοδα υγειονομικής περίθαλψης και νοσηλείας των ασφαλισμένων;

Ειδικοί επιστήμονες αναφέρονται στην προηγούμενη πανδημία, η οποία ήταν η λεγόμενη Ισπανική γρίπη, που δεν ήταν Ισπανική, υπό την έννοια ότι δεν προήλθε από την Ισπανία και άφησε πίσω της πενήντα έως εκατό εκατομμύρια νεκρούς σε έναν κόσμο που είχε τότε μόνον ένα δισεκατομμύριο πληθυσμό! Τα μέχρι σήμερα δεδομένα μας δείχνουν ότι είναι εντελώς άστοχη -και ευχόμαστε να είναι- η σύγκριση.

Ο κορωνοϊός πλήττει σε συντριπτικό ποσοστό ηλικιωμένους και βαριά ασθενείς, ενώ αντίθετα η Ισπανική γρίπη, προξένησε περισσότερους θανάτους στους νέους, παρά στους ηλικιωμένους.

Ο κορωνοϊός, μας θυμίζει το “Κείον το νόμιμον”. Ο μεγάλος φιλόσοφος Αριστοτέλης στο σύγγραμμά του «Κείων Πολιτεία» αναφέρεται στο περίφημο «Κείον το νόμιμον», ένα μοναδικό έθιμο στον αρχαίο κόσμο, το οποίο διατηρήθηκε μέχρι τον 3ο αι. μ.Χ. Σύμφωνα με αυτό, όσοι υπερέβαιναν το 60ό έτος της ηλικίας τους «αυτεκωνιάζοντο», δηλαδή αυτοκτονούσαν με κώνειο.

Το έθιμο άρχισε με την πολιορκία της νήσου από τους Αθηναίους, όταν όπως αναφέρει ο Στράβων αποφάσισαν να αυτοκτονήσουν όσοι όσοι ήσαν άνω των 60 ετών, ώστε να επαρκεί η τροφή για τους υπόλοιπους («προσέταττε γαρ ο νόμος τους υπέρ εξήκοντα έτη γεγονότας κωνειάζεσθαι και του διαρκείν τοις άλλοις την τροφήν»). 

Οι επόμενες εβδομάδες θα είναι εξαιρετικά σημαντικές για την εξέλιξη της επιδημίας στις χώρες της Ευρώπης όπου το τελευταίο διάστημα υπάρχουν και τα πολλά κρούσματα. Στην Κίνα η επιδημία υποχωρεί, ενώ μοναδικές χώρες εκτός Ευρώπης με πολλά κρούσματα είναι οι ΗΠΑ και το Ιράν.